Strona znajduje się w archiwum.

Straż Graniczna

STRAŻ GRANICZNA (SG) to jednolita, umundurowana i uzbrojona formacja, która powołana jest do ochrony granic państwowych na lądzie i na morzu oraz kontroli ruchu granicznego, zgodnie z interesami bezpieczeństwa narodowego.

Straż Graniczna posiada szerokie uprawnienia nadane jej na podstawie krajowych aktów prawnych m.in.:

  1. Ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej;
  2. Ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej.;
  3. Ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach:
  4. Ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze;
  5. Ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Zadania Straży Granicznej, enumeratywnie wymienione w art. 1 ust 2 Ustawy o Straży Granicznej, uwzględniają również realizację czynności w celu rozpoznawania i przeciwdziałania zagrożeniom terroryzmem.

Działania wyspecjalizowanych w tej materii komórek organizacyjnych SG polegają na:

  • zapobieganiu nielegalnemu przekroczeniu granicy państwowej przez osoby i pojazdy, zapobieganiu i wykrywaniu przestępstw i wykroczeń oraz ściganiu ich sprawców, a w szczególności przestępstw pozostających w związku z przekraczaniem granicy państwowej;
  • przeciwdziałaniu przemytowi materiałów wybuchowych, broni i amunicji, materiałów promieniotwórczych (przejścia graniczne wyposażone są w urządzenia do wykrywania promieniowania jonizującego, niebezpiecznych środków chemicznych, towarów podwójnego zastosowania (stosuje się przy tym dodatkowe formy wtórnej kontroli bezpieczeństwa przy wykorzystaniu psów służbowych i testerów do określania składu chemicznego przewożonych substancji);
  • zapewnieniu bezpieczeństwa w międzynarodowej komunikacji lotniczej, poprzez prowadzenie kontroli bezpieczeństwa pasażerów, bagaży, ładunków i statków powietrznych realizujących loty wysokiego ryzyka oraz prowadzeniu działań minersko-pirotechnicznych;
  • wykonywaniu wart ochronnych na pokładach samolotów;
  • utrzymaniu ładu i porządku publicznego w zasięgu terytorialnym przejść granicznych, w tym poprzez ochronę obiektów należących lub użytkowanych przez Straż Graniczną przed aktami terrorystycznymi;
  • zabezpieczaniu imprez masowych i ochronie obiektów infrastruktury krytycznej;
  • ochronie szlaków komunikacyjnych;
  • monitorowaniu środowisk i skupisk cudzoziemców i ich przestępczej aktywności na terytorium RP;
  • gromadzeniu, przetwarzaniu i analizowaniu informacji dotyczących potencjalnych zagrożeń terroryzmem; 
  • realizacji czynności operacyjno – rozpoznawczych w zakresie rozpoznawania i przeciwdziałania zagrożeniom terroryzmem;
  • współdziałaniu w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom terrorystycznym z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencją Wywiadu, Policją, Służbą Kontrwywiadu Wojskiego, Służbą Wywiadu Wojskowego i Żandarmerią Wojskową oraz z organami ochrony granicy państw sąsiednich.

Intensywność i zakres działań dostosowywane są do aktualizowanej oceny zagrożenia. Funkcjonariusze SG - wykonując ustawowe zadania - mają prawo dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży, sprawdzania ładunków w portach i na dworcach oraz w środkach komunikacji lotniczej, drogowej, kolejowej i wodnej - w celu wykluczenia możliwości popełnienia przestępstw lub wykroczeń. Kontroli osobistej dokonuje się w szczególności w przypadku ujawnienia przy osobie przedmiotów, które mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa w komunikacji międzynarodowej.

Kontrolę dokumentów podróży ułatwia opracowany przez SG „Albumu wzorów dokumentów uprawniających do przekraczania granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej oraz sposobu jego prowadzenia”. Od kwietnia 2003 r. uruchomiona została elektroniczna wersja tej bazy danych; jest ona dostępna we wszystkich granicznych jednostkach organizacyjnych SG. Zbudowanie własnej, bezpiecznej, izolowanej sieci teleinformatycznej (poza walorami merytorycznymi „Albumu...”) umożliwiło uczestnictwo przedstawicieli SG w utworzeniu europejskiej bazy danych dokumentów wzorcowych FADO (False and Authentic Documents).

Zadania z zakresu kontroli radiometrycznej wykonują funkcjonariusze – radiometryści, przeszkoleni w oparciu o program szkolenia zatwierdzony przez Komendanta Głównego Straży Granicznej i zaakceptowany przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki.

O skuteczności ich działań decyduje, oprócz przygotowania fachowego, jakość urządzeń dozymetrycznych. Do kontroli materiałów promieniotwórczych SG wykorzystuje stacjonarne monitory promieniowania gamma i gamma-neutronowego oraz urządzenia przenośne. Kontroli podawane są środki transportu, osoby oraz przewożone i przenoszone przedmioty.

W ramach radiologicznej ochrony kraju funkcjonariusze Straży Granicznej mają prawo zawrócić do nadawcy transporty lub przesyłki z materiałami promieniotwórczymi, zarówno z uwagi na brak zezwoleń na ich przemieszczanie, jak i przekroczenie dopuszczalnych norm promieniowania.

Zadania w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom terrorystycznym realizowane są również przez służby operacyjno-śledcze SG. Dysponują one w zwalczaniu określonych najgroźniejszych rodzajów przestępstw, nowymi, znacznie rozszerzonymi uprawnieniami, obejmującymi m.in. zakup kontrolowany, środki kontroli technicznej, przesyłkę niejawnie nadzorowaną.

„Straż Graniczna ma w swojej strukturze wyspecjalizowane i szczególnie starannie dobierane zespoły minersko-pirotechniczne, powołane w lotniczych przejściach granicznych. Zespoły te zajmują się rozpoznawaniem i neutralizacją zagrożeń bombowych na lotniskach. Są one wyposażone w wysokiej klasy sprzęt specjalistyczny wykorzystywany do rozpoznania i neutralizacji urządzeń wybuchowych.”

Przedstawiciele Straży Granicznej zaangażowani są w przedsięwzięcia w ramach międzyresortowych i międzynarodowych gremiów, których jednym z głównych zadań jest opracowanie zasad współpracy w dziedzinie bezpiecznej wymiany informacji, prewencji, ochrony, ścigania i reagowania na terroryzm, usprawnienia gromadzenia, przetwarzania oraz analizowania danych wywiadowczych. Takie współdziałanie zmierza w kierunku wypracowanie wspólnych procedur w walce z terroryzmem zarówno z podmiotami krajowymi jak również o znaczeniu międzynarodowym, przy optymalnym wykorzystanie możliwości organów takich jak EUROPOL, EUROJUST, INTERPOL i FRONTEX.

Istotnym elementem międzyresortowej współpracy Straży Granicznej w zakresie rozpoznawania i przeciwdziałania zagrożeniom terrorystycznym jest realizacja przedsięwzięć w ramach wspólnych projektów z Centrum Antyterrorystycznym Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (gdzie delegowano do służby f-szy formacji) oraz stały udział przedstawicieli SG w pracach Międzyresortowego Zespołu ds. Zagrożeń Terrorystycznych oraz Zespołu Zadaniowego tegoż Zespołu tzw. Stałą Grupą Ekspercką.

A
A+
A++
Drukuj
PDF